FASO-Nieuwsbrief - 2008 nummer 2

Beste lezer,

De wervende oproep in de vorige FASO-Nieuwsbrief om de redactie van nieuws te voorzien, heeft succes gehad! In deze editie treft u een keur van nieuwsonderwerpen en artikelen aan, met een grote geografische spreiding binnen Nederland en zelfs daarbuiten. Wederwaardigheden over orkesten, bijzondere uitvoeringen, composities, de bibliotheek, een festival, een zomercursus en zelfs een artikel over koude handen … Kortom, precies zoals de redactie het graag ziet: informatief op een breed front van de muziekbeoefening.

Het nieuws van het FASO-bestuur gaat over de Algemene Ledenvergadering en komt dit keer van secretaris Nelleke Geusebroek. Zij vervangt voorzitter Han van Schanke, die door ziekte tijdelijk uit de running is. De redactie wenst voorzitter Van Schanke een voorspoedig herstel toe!

Na Piet Boekhoudt, die zich in de vorige nieuwsbrief aan u heeft voorgesteld, is het deze keer de beurt aan Jet Katgert. Jet maakte jarenlang deel uit van de redactie van het 'papieren' FASO-Nieuws en wij waren dan ook erg blij dat zij, met haar grote ervaring, ook voor de elektronische versie in de redactie zitting wilde nemen.

Wat betreft de verspreiding van de nieuwsbrief doet de redactie nogmaals een dringende oproep aan de secretarissen van de verenigingen om deze nieuwsbrief aan alle leden door te willen sturen of de leden er nogmaals op te willen wijzen dat iedereen zich persoonlijk kan aanmelden. Helaas horen we vaak dat dit nog niet bij alle verenigingen gebeurt …

Wij wensen u veel leesplezier en veel mooie concerten en optredens!

Redactie FASO-Nieuwsbrief

P.S. Leest u de nieuwsbrief liever op papier, dan kunt u de nieuwsbrief in pdf-formaat uitprinten. Verder kunt u vorige edities van de nieuwsbrief lezen in het nieuwsarchief.

♫

Drents Symfonieorkest ziet Abraham

Oproep aan oud-leden

Het Drents Symfonie Orkest (DSO) viert dit jaar zijn 50-jarig bestaan. Ter gelegenheid hiervan organiseert het orkest diverse activiteiten, waaronder de Drentse muziekdag op 11 oktober as. Het DSO roept oud-leden op mee te feesten en mee te spelen in het MEGA-stuk, een ouverture van Nanne van der Werff, dat met alle Drentse orkesten op de lustrumdag uitgevoerd zal worden. Er zijn die dag workshops met voor elk wat wils: streektechnieken voor violisten, slagwerk in orkesten, naar elkaar luisteren en samenspelen voor orkestblazers, de fijne kneepjes van het koorzingen, enz. Zie ook de website van het DSO: www.drentssymfonieorkest.nl

Kent u oud-leden? Stuur dan dit bericht door! Aanmelden voor de lustrumdag kan bij Nies Gerritsma, tel. 050-3091475, e-mail negerr@home.nl.

♫

Bergens Symfonie Orkest speelt Géza Frid

Eurydice (1962) balletmuziek voor orkest en jukebox

Op 19 en 20 april 2008 speelt het Bergens Symfonie Orkest werk van de Hongaarse Nederlander Géza Frid (1904 – 1989). Géza Frid kreeg les van grootheden als Béla Bartók (piano) en Zoltán Kodály (compositie) en woonde de laatste jaren van zijn leven in Bergen (NH). Hij behoort tot de sleutelfiguren van ons nationale naoorlogse muziekleven.
Op het programma van het Bergens Symfonie Orkest staat de balletmuziek Eurydice van Frid. Dit werk werd geschreven in opdracht van de gemeente Amsterdam en beleefde in 1962 de première in de stadsschouwburg van Amsterdam. Een galavoorstelling met het Kunstmaandorkest o.l.v. Anton Kersjes, het Nederlands Danstheater met een choreografie van Hans van Manen en decors van de schilder Jean-Paul Vroom. Het was Frids derde en tevens, zo besloot hij destijds enigszins teleurgesteld, laatste ballet. Want hoewel Vrij Nederland sprak van “zeer geslaagde muziek, dramatisch en boordevol mogelijkheden tot dans”, waren de dansers volgens de componist niet in staat de muzikale lijnen te volgen en vonden zij op hun beurt de muziek “niet dansant genoeg”. Zie voor meer informatie over Frid en over de concerten respectievelijk de websites van de Géza Frid Stichting en van het Bergens Symfonie Orkest.

♫

Menuhin Festival Gstaad: meld u aan!

‘Play along’ met London Symphony Orchestra

Van 18 tot en met 24 augustus 2008 wordt er een ‘play along’ georganiseerd in Gstaad. Dit evenement wordt georganiseerd door het Menuhin Festival Gstaad, samen met de Eidgenössischer Ochesterverband, de Zwitserse orkestenfederatie. Het samenspelen zal gebeuren met leden van het London Symphony Orchestra.
Op het programma staan de volgende werken:

G. Rossini: ouverture ‘L’Italiana in Algeri’

W.A. Mozart: Concert voor hoorn en orkest

E. Grieg: Selectie uit Peer Gynt en Noorse Dans no. 2

Vanaf 18 jaar; indien jonger: onder begeleiding. Kosten voor inschrijving (excl. reis, onderdak en eten) 320 Zwitserse Francs.

‘s Middags vrije tijd voor het bezoek van speciale concerten of toeristische trips.
Meer informatie bij de FASO-secretaris FASO: secretaris@fasobib.nl. Zie ook de website van het festival.

♫

Nieuws uit het FASO-bestuur

Verslag Algemene Ledenvergadering

Op zaterdag 15 maart jl. vond de jaarvergadering van de FASO plaats. FASO-secretaris Nelleke Geusebroek doet verslag:

Om met de muziek te beginnen (waar het binnen de FASO natuurlijk in eerste instantie om gaat), wil ik noemen dat ik erg heb genoten van het FASO Fluitensemble. Het fluitensemble, o.l.v. dirigent Egbert Jan Louwerse, heeft mij ervan overtuigd dat dit ensemble heel verschillende muziekstijlen kan spelen dankzij hun grote muzikale souplesse. Het feit dat veel spelers tijdens een concert verschillende soorten fluiten bespelen, laat wel zien dat we hier met fluitisten te maken hebben met een grote ervaring en inzet. Er was ook veel plezier aan het spelen hoorbaar en zichtbaar bij het ensemble en ook zeker bij hun dirigent.

Voor wat de ledenvergadering betreft: afgezien van de verslaglegging over het jaar 2007, de bespreking van de lopende zaken (FASO Studieweekend, Europees Orkesten Festival, het jubileum van de FASO in 2009) was het vaststellen van het FASO-bestuur een belangrijk punt. Het bestuur is erg blij met het nieuwe bestuurslid Wilma van der Heide.

Voorzitter, penningmeester en secretaris zijn in functie gebleven. Katja Neurink en Nicole Verdegem hebben zich uit het bestuur terug getrokken wegens (te) drukke werkzaamheden. En zoals gezegd, Wilma van der Heide is tot het bestuur toegetreden. De zittende bestuursleden zullen zich in de komende tijd aan u voorstellen.

Op de vergadering waren ook de voorzitters van de Europese koepels, waar de FASO bij aangesloten is, aanwezig: de heer Daniel Kellerhals van de Europäische Vereinigung von Liebhaberorchestern en mevrouw Anneke van Nes van de European Association of Youth Orchestras. Het zeer enthousiaste verhaal van de heer Kellerhals ging vooral over de toenemende samenwerking tussen de twee koepels en het festival in 2009. Voor het eerst zal dat festival, dat tot nu toe Orchestertreffen heette, dan ook openstaan voor leden van beide koepels. Op het besloten gedeelte van de FASO-website vindt u (onder Ledenvergadering 20080315) een groet van de heer Kellerhals aan de FASO-leden.

En voor uw agenda: op zaterdag 27 september 2008 zal er een extra najaarsvergadering plaatsvinden. Het bestuur heeft moeten vaststellen dat één ledenvergadering per jaar erg weinig is. Het voorbereiden van een jubileumjaar met een paar feestelijke activiteiten vergt zeker een tweede vergadering in het najaar. Een aantal structurele zaken kan dan ook besproken worden.

Ik zal mijn best doen het verslag van de afgelopen vergadering binnen een paar weken uitgewerkt te hebben. De webmaster zal het verslag dan weer voor de leden op de website zetten.

Tot slot: het bestuur zoekt nog naar versterking, waarbij wij er graag een bestuurslid bij zouden hebben die goed thuis is op het gebied van de jeugd/leerlingorkesten. Als ervaringsdeskundige kan ik u zeggen dat ik heel graag lid ben van het FASO-bestuur. Er valt heel veel nuttigs te doen en voor aardige leden doet een bestuurder graag veel. Maar.... er is momenteel wel erg veel te doen voor vier mensen.

Nelleke Geusebroek (secretaris FASO)

♫

Vijf Nederlandse Melodieën (en een Duitse)

Aanwinst voor FASO-catalogus

Een recente toevoeging aan de FASO-bibliotheek is de compositie ‘Vijf Nederlandse Melodieën (en een Duitse)’ van Peter van Hasselt. We hebben hem gevraagd een toelichting op zijn compositie te schrijven.

De amateurmusicus Peter van Hasselt begon op zijn 6^e jaar met pianoles en verwisselde op zijn 10^e de piano voor de klarinet. Peter van Hasselt is al in zijn tienerjaren begonnen met componeren en schreef eerder menuetten, mazurka’s, bewerkingen van een musical en variaties voor altviool (of hobo), klarinet en piano op ‘In een groen groen groen groen knollen knollenland’, de HAAZ variaties.

Peter van Hasselt werd in 1989 gevraagd mee te spelen in het KamerOrkest Driebergen. Voor een uitwisseling met een strijkorkest uit Praag moest er een Nederlands stuk gevonden worden, dat gezamenlijk uitgevoerd kon worden. Omdat de programmacommissie geen geschikt stuk kon vinden, bood Peter aan een stuk op Nederlandse melodieën te maken. De dirigent had al zijn HAAZ-variaties gehoord en wist dat hij iets kon met muziek. Peter toog aan het werk en het resultaat is het stuk met de (volgens de componist) weinig fantasierijke titel ‘Vijf Nederlandse Melodieën (en één Duitse)’.

Peter van Hasselt licht zijn werk toe:

In het werk wordt achtereenvolgens een aantal bekende melodieën ten tonele gevoerd. Eerst die van de Scharensliep, waarbij er verschillende variatieachtige instrumentaties voorkomen. Als het wiel van de scharensliep uitloopt begint de basklarinet met een lieflijke melodie. Het blijkt echter de melodie van de Kapers die baarden moeten hebben te zijn. En ze komen er dan ook meteen aanmarcheren. Jan, Pier en Corneel voorop gevolgd door Tjoris die er in 5/8 maat achteraan hobbelt, door zijn houten been. Hierna bezingen zij het LEED van het zeeroversleven. Het Meisje Loos wil natuurlijk meevaren en komt ook op de proppen. De zeerovers willen echter van geen vrouwen aan boord weten en tetteren er dwars doorheen. Het meisje begint te flemen (“Ach, kapteintje sla me niet: Ik ben uw liefje!”) en de zeerovers trappen erin en beginnen een wals met haar. Dit vrolijke samenzijn wordt ruw verstoord door ‘Merck toch hoe Sterck’. We zijn per slot een ernstig volkje. Er wordt met de tekst wat gespeeld: “Hoor de Spaanse trommelen slaan” wordt uiteraard door de trommel begeleid en Maraens’ trompetten door de trompetten. Omdat dit een 17^e-eeuwse melodie is leek het gepast er een fuga op te maken. En als je over fuga’s praat, praat je over Johann Sebastian Bach. En het thema van zijn Kunst der Fuge klinkt dan ook even door de fuga heen als die ene Duitse Melodie uit de titel. De trompetten kunnen echter met de fuga niet meedoen en gaan zich vervelen. Uit pure klierigheid tetteren ze op een gegeven moment “Ik ging met Catootje naar de botermarrekt toe” dwars door de plechtstatige fuga heen. Zij krijgen eerst de hoorns en daarna het hele orkest mee zodat het stuk in een wervelend, lachend geheel eindigt.

♫

FASO-Nieuwsbriefredactie

Even voorstellen: Jet Katgert

De redactieleden stellen zich een voor een aan u voor. Dit keer is het woord aan Jet Katgert:

Mijn wat nauwere banden met de FASO dateren vanaf het moment dat ik reageerde op een oproep om mee te werken aan de redactie van het FASO-Nieuws. Ik dacht dat ik daar wel tijd voor zou hebben en het sloot prachtig aan bij mijn eerdere werkkring als mederedacteur van een vaktijdschrift: ik sleutel graag aan teksten.
Op die oproep hadden heel wat mensen gereageerd, maar ik bleek het enige blijvertje te zijn. Met drie man was het slecht vol te houden, ook al omdat het FASO-Nieuws vrij bewerkelijk was, o.a. doordat in elk nummer een agenda van gegeven en nog te geven concerten werd opgenomen. Nadat de toenmalige redactie besloten had haar werkzaamheden te beëindigen kwam ik in de communicatie­commissie van de FASO terecht en langs die weg in de redactie van de huidige nieuwsbrief.

Het is leuk om te doen en duidelijk minder bewerkelijk dan de voorloper. En ik vind (maar ik ben bevooroordeeld, want ik heb helpen kiezen) dat de nieuwe huisstijl erg mooi geworden is.

Ik wist natuurlijk al lang van het bestaan van de FASO af. Sinds eind jaren tachtig speel ik fluit (en later ook piccolo) in één van de FASO-lidorkesten, nl. de oorspronkelijke orkest­vereniging Euterpe. Dit orkest is na de fusie met het HASO een tiental jaren later opgegaan in het Haags Symfonieorkest Euterpe ( de som van HASO en Euterpe). Ik doe dat met heel veel plezier, dat eigenlijk steeds groter wordt nu het orkest de laatste jaren duidelijk groeit en ook kwalitatief beter wordt. Daarnaast geeft vooral de piccolo mij de kans om er zo hier en daar wat bij te schnabbelen.

Buiten de muziek ben ik sinds een jaar ambteloos burger en probeer allemaal dingen te doen waar ik eerder niet aan toekwam, zoals wandelen, een site opzetten voor Sterrekunde, groepsfoto’s uit de 20^e eeuw en echt gedegen fluit en piccolo studeren. Helaas schiet dat laatste er nog te vaak bij in.

♫

Che gelida manina …

Weg met de koude handen!

Wie kent het niet? Concerteren in een koude kerk met vingers als ijsklompjes!! Voor dat probleem is een oplossing.

In veel sportzaken en bij sommige drogisten zijn zakjes van doorzichtig materiaal te koop. Ze zijn ongeveer 10x10 cm groot. De zakjes zijn gevuld met een heldere vloeistof en er zit een muntgroot metalen schijfje in. Wanneer je dit metalen schijfje omklikt begint de vloeistof te kristalliseren. Bij dit proces komt een heerlijke warmte vrij, die je koude handen aangenaam kan verwarmen.

Het proces kan steeds weer op gang gebracht worden. Thuis verpak je het zakje in een theedoek en leg je het in water dat gedurende 10 minuten tegen de kook aan wordt gehouden. De kristallen verdwijnen en de inhoud van het zakje is weer vloeibaar en klaar voor hergebruik. Omdat het zakje zo klein is, kun je het gemakkelijk meenemen.

(bijdrage van Margot van den Berg, Winterswijk)

♫

Koninklijke Orkestvereeniging Symphonia

Levendig verleden van Rotterdams orkest op website

Het amateur-symfonieorkest Koninklijke Orkestvereeniging Symphonia speelde van 1861 tot 2001 een opmerkelijke rol in het muziekleven van Rotterdam. De geschiedenis van het orkest is met veel materiaal uit het Gemeentearchief Rotterdam en het eigen archief in het afgelopen jaar vastgelegd op een (werkelijk schitterende!) website. Onder andere zijn alle concertprogramma’s (± 390) afzonderlijk te raadplegen. In woord, beeld en geluid is ruim aandacht geschonken aan bijzondere feiten en gebeurtenissen uit die periode.
De website is te vinden op: www.kov-symphonia.nl .

(bijdrage van Paula Sperling-Herwig)

♫

Akkoord Magazine

Nieuwe uitgave met veel orkestnieuws!

In het zojuist verschenen Akkoord Magazine is o.a. een dagboekverslag te lezen van de concertreis die Het Orkest naar China maakte. Ondanks de koude zalen was het onthaal hartverwarmend voor dit Amsterdamse orkest. Het dagboek wordt aangevuld met waardevolle, praktische tips voor andere orkesten die ook op reis willen gaan.

En verder in dit nummer: het KamermuziekParadijs, leerschool voor ensemblespel, een uitgebreid interview met harpiste Lavinia Meijer, het vijftigjarige Drents Symfonie Orkest, componist Telemann en ensemble Wendingen van pianiste Marja Bon. En natuurlijk de zomerse Vakantiespecial vol tips over cursussen, ensembleweken en muziekfestivals in binnen- en buitenland. Kijk op www.akkoordmagazine.nl of mail naar redactie@akkoordmagazine.nl .

♫

Zomercursus Woudschoten

Kamermuziek voor musici van 12 tot 25 jaar

De Zomercursus Woudschoten, een kamermuziekcursus voor musici van 12 tot 25 jaar, wordt al 47 jaar georganiseerd door liefhebbers. Ieder jaar weer blijkt deze cursus in een grote behoefte te voorzien.

De Zomercursus Woudschoten werd in 1962 opgericht als jeugdmuziekkamp door de directeur van Jeugd & Muziek, Ru Sevenhuijsen. Destijds bestonden er bijna geen jeugdorkesten en de mogelijk­heden tot het beoefenen van kamermuziek waren schaars. Elk jaar in de maand augustus komen meer dan honderd jonge amateurmusici tien dagen samen om zeer intensief in ensembleverband te musiceren. Onder leiding van vakkundige docenten worden ensembles gevormd die gedurende de cursus een aantal stukken instuderen. Deze docenten hebben vaak al een lange staat van dienst en enkele van hen namen vroeger zelf deel aan het Jeugdmuziek­kamp Woudschoten. De jonge musici die jaarlijks naar Zeist komen kennen elkaar soms helemaal niet, maar hun gemeenschappelijke passie, de muziek, brengt hen in korte tijd heel dicht bij elkaar. De gedrevenheid waarmee deze jongelui musiceren is verbazingwekkend. Vriendschappen voor het leven worden gesmeed, maar ook kamermuziekensembles die heden ten dage wereldwijd bekend zijn vonden hun oorsprong op Woudschoten. Dit jaar vindt de Zomercursus Woudschoten plaats van 5 t/m 15 augustus, uiteraard in het Conferentiecentrum Woudschoten te Zeist. We nodigen vooral hout- en koperblazers uit om in te schrijven. Natuurlijk zijn ook alle strijkers van harte welkom. Voor pianisten is er helaas een wachtlijst.

Meer informatie over Zomercursus Woudschoten kunt u vinden op de website www.zomercursuswoudschoten.nl .

(bijdrage van Bekkie Doornweerd)

♫

Bibliotheek van Het Museumorkest

Aangeboden uit erfenis

In de jaren zestig en zeventig was Andra van Woerden-Cohen violiste van het Museum Orkest. Haar dochter (Ellen Lisa van Woerden uit Zoetermeer) erfde de bibliotheekcollectie en schonk deze onlangs aan de FASO.

Ellen Lisa van Woerden licht de geschiedenis van de collectie toe:

Het Museum Orkest (een amateurorkest) repeteerde in het Stedelijk Museum in Zutphen en gaf regelmatig concerten. Toen het orkest werd opgeheven, verhuisde de muziek naar ons huis in Hattem. Daar heeft het gelegen totdat mijn moeder overleed in december 1997.
De muziek verhuisde vervolgens naar ons huis in Zoetermeer. Al die jaren heb ik de stapel in mijn kast gehad, zonder dat we er iets mee deden. Terwijl ik cello speel, maar alleen kamermuziek en mijn man die dirigent is, toentertijd alleen voor symfonieorkesten stond

Tijdens onze recente verhuizing vond ik het tijd worden een bestemming te zoeken voor dit belangrijke stuk van mijn moeders en ons verleden. Wat was ik blij om te horen dat Marjolein Boekhoudt van de FASO-bibliotheek de stapel muziek graag wilde hebben. Voor mij voelt het goed, mede omdat ik mij herinner dat mijn moeder regelmatig contact had met de FASO. Ik hoop dat veel musici met plezier gebruik zullen maken van de muziek. Bijzonder detail: sommige partijen zijn zelfs nog handgeschreven!

♫

Kopij FASO-Nieuwsbrief

Lever uw bijdrage!

Kopij voor de volgende nieuwsbrief kunt u uiterlijk 25 april 2008 sturen naar: redactie@fasobib.nl. De deadlines en verschijningsdata van de FASO-Nieuwsbrief voor 2008 zijn weergegeven in onderstaande tabel:

♫